Κατά «χρονολογική» σειρά το ενδιαφέρον μου επικεντρώθηκε στα παρακάτω βασικά ερευνητικά προγράμματα-στόχους:

ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

Εχω ασχοληθεί εκτενώς με τη μελέτη της λειτουργικότητας της αορτής αρχικά  επεμβατικά με τον γνωστό καθετήρα διατασιμότητας του καθηγητή κ.Στεφανάδη (Circulation 1997;96:1853-1858, Diabetologia 2000;43:1070-5) και ακολούθως μέχρι και τη τωρινή περίοδο αναίμακτα με υπερήχους και νεώτερες συσκευές (π.χ. Complior κλπ) σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις ή μετά από φαρμακολογικές παρεμβάσεις (AmJHypertens 2005;18:607-611, JHypertens 2007;25:141-6, EurHeartJ 2007;28:1162-9).

ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΙ ΝΑΡΘΗΚΕΣ (STENTS)

Τα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας μου ως Καρδιολόγου συνέπεσαν με την κλινική εφαρμογή των βιολογικών επικαλυμμένων αυτόλογων ενδοπροθέσεων (stents) από την  ομάδα του καθ. Κ. Στεφανάδη στην Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική (Cathet Cardiovasc Diagn 1997;40:302-307) και πλέον έχουν εφαρμογή σε συγκεκριμένες ενδείξεις – παθήσεις των στεφανιαίων αγγείων, συνεχίζοντας να ασχολούμαστε με την εξέλιξη αυτών ( J Interv Cardiol 2008;21:388-94).

ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΡΟΗ -ΕΦΕΔΡΕΙΑ

Ασχολούμαι με την μελέτη της στεφανιαίας ροήςμε την τεχνική doppler (flowwire)  σε διάφορες κλινικές εφαρμογές σε περιπτώσεις στεφανιαίων ασθενών (JInvasiveCardiol 2004;16:455-8) και μετά από φαρμακολογικές παρεμβάσεις (VascHealthRiskManag 2008;4:705-14). Ιδιαίτερα έχουμε μελετήσαμε την στεφανιαία ροή σε ασθενείς με αυξημένο καθεστώς πιέσεων στην δεξιά κοιλία και τις μεταβολές της μετά από επιτυχή διάνοιξη της βαλβίδας με μπαλλόνι (Am J Cardiol 1998;82:692-696)  καθώς επίσης και την σχέση της με την μικροαλβουμινουρία.(Am J Cardiol 2011, accepted for publication)

ΘΕΡΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

Ασχολούμαι με την κλινική εφαρμογή του καθετήρα θερμογραφίας των στεφανιαίων αθηρωματικών πλακών που επινοήθηκε, κατασκευάσθηκε και εξελίχθηκε στην Παν/κή Καρδιολογική Κλινική από τον καθ.κ. Στεφανάδη. Το θέμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο τα τελευταία χρόνια και είχε προκαλέσει το ενδιαφέρον της διεθνούς ιατρικής κοινότητας από τα πρώτα βήματα της μεθόδου, όπως αντανακλάται και από το σχετικό press Release στα πλαίσια του XXII Annual Congress of the ESC, Amsterdam, August 26-30,2000 (συν πιστοποιητικό). Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης (JACC 2003;41:403-8, JInvasiveCardiol 2004;16:455-8,  Atherosclerosis 2006, Jul 1, IntJCardiol 2007;119:368-73, Atherosclerosis 2007;192:396-400).

ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ-ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΚΑΙ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗ

Με τους συνεργάτες μου και την ευρύτερη ομάδα του Ιπποκρατείου που έχει επικεντρωθεί στη  μελέτη της συμμετοχής της υποκλινικής φλεγμονής στην πρόκληση των πρώτων αθηροσκληρωτικών βλαβών σε επίπεδο ενδοθηλίου αλλά και στην ρήξη της ευάλωτης αθηρωματικής πλάκας, ασχολούμαστε με το θέμα αυτό σε μία ποικιλία κλινικών καταστάσεων, από τον ασυμπτωματικό υπερτασικό ασθενή έως τον ασθενή με κλινικά έκδηλη στεφανιαία νόσο (σταθερή στηθάγχη, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου). Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης (JHumanHypertension 2003;17:119-124, ThrombHaemost 2003;89:990-5, Atherosclerosis 2003;170:261-7, DiabeticMedicine 2004;21:552-8, InternJ  Cardiol 2004;95:69-73, Heart 2005;91:27-31, AmJHypertens 2004;17:273-6, IntJCardiol  2006;109:48-52, AmJCardiol 2005;96:946-51, AmJHypertens 2006;19:462-6, JHumanHypertens 2006;23, IntJCardiol 2007;119:368-73, Atherosclerosis 2007;192:396-400).

ΒΑΛΒΙΔΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ

Η διάνοιξη της μιτροειδούς βαλβίδας με την ανάδρομη τεχνική βασίζεται σε έναν ειδικά σχεδιασμένο από τον κ. Στεφανάδη εξωτερικά πηδαλιούχο καθετήρα με τον οποίο καθίσταται δυνατός ο καθετηριασμός του αριστερού κόλπου από την αρτηριακή οδό. Με την μέθοδο αυτή που είναι διεθνώς καταξιωμένη έχει γίνει μεγάλος αριθμός βαλβιδιπλαστικών στις οποίες και συμμετείχα καθώς και στη διαχρονική παρακολούθηση των ασθενών αυτών (JACC 1998;32(4):1009-16,  Circulation 1997; 96(Suppl):I-395,  JACC 1998;2 (Suppl);75A}.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΟΥ ΚΟΛΠΟΥ

Με τον καθετήρα ανάδρομου καθετηριασμού του αριστερού κόλπου και με σύγχρονες υπερηχογραφικές τεχνικές μελετήσαμε την λειτουργικότητα του αριστερού κόλπου στην στένωση της μιτροειδούς και μετά από φαρμακολογικές παρεμβάσεις ( J Am Coll Cardiol 1998;31:426-431, J Human Hypertension 2001;15:635-642). Επίσης έχω μελετήσει τις μεταβολές του αριστερού κόλπου σε σχέση με την γεωμετρία της αριστεράς κοιλίας και βιοχημικές και αιμοδυναμικές παραμέτρους σε υπερτασικούς ασθενείς (J Hypertens 2006;24:965-72, J Human Hypertens 2009;23:674-79)

ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ

Εχω ασχοληθεί με την υπερηχογραφική εκτίμηση της αθηροσκλήρωσης των καρωτίδων και την συσχετισή της με την αθηροσκλήρωση στα στεφανιαία αγγεία και την αορτή {Stroke 1999;30:1002-1007, Stroke 1999;30:2244, Circulation 2000;102:III263-III268}. Η εργασία που αναφέρεται στην προγνωστική σημασία της αθηροσκλήρυνσης των καρωτίδων για την παρουσία σοβαρής στεφανιαίας νόσου και που δημοσιεύθηκε στο Stroke (στην οποία είμαι δεύτερος συγγραφέας) έτυχε ευνοικών σχολίων από την Καρδιολογική Εταιρεία των ΗΠΑ και  προσέλκυσε την προσοχή τον ιατρικού αμερικάνικου τύπου με σχετική δημοσίευση στο AHA-NEWS RELEASE May 1999.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΤΑΣΕΟΫΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗ

Εχω ασχοληθεί με την λειτουργία των τασεουποδοχέων του καρωτιδικού κόλπου, εκτιμώμενη με την πρόκληση υπερευαισθησίας του καρωτιδικού κόλπου μετά από μάλαξη (αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής) σε καταστάσεις αθηροσκλήρωσης. Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις μου σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης {Journal of Cardiovascular Electrophysiology 1997:8:1218-1228, Clinical Cardiology 2002;25:161-166, Am J Hypertens 2003;16:914-8}.

ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΩΝ

Εχουμε μελετήσει  τις επιδράσεις των οιστρογόνων είτε στην ελαστικότητα των περιφερικών αρτηριών (Clinical Cardiology 2002;25:167-172, Am J Hypertens 2005;18:607-611) είτε στην αγγειοκινητική απάντηση και την ροή των στεφανιαίων αρτηριών  μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών σε ηρεμία και σε κόπωση (Vasc Health Risk Manag 2008;4:705-14).

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΟΡΓΑΝΑ-ΣΤΟΧΟΙ

Nεφρική δυσλειτουργία και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Ασχολούμαι ιδιαίτερα με τον έλεγχο της υπόθεσης ότι η μικροαλβουμινουρία αντανακλά διάχυτη αγγειακή βλάβη που αφορά και τις μεγάλες αρτηρίες και όχι μόνο το σπείραμα Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις μου σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης (AmJCardiol 2000;86:797-801, Journal of Humman Hypertension 2002;16:29-254, Am J Hypertens 2002;15:600-604, Αm J Cardiol 2005;96:946-51, Am J Hypertens 2006;19:462-6, Journal of Hypertension 2009;27:744-752, Journal of Human Hypertension 2009 (ahead of prind)). Eχω μάλιστα δημοσιεύσει και σχετικά άρθρα ανασκόπησης με το εν λόγω  θέμα (Am J Hypertens 2004;17:273-6, Hellenic J Cardiol 20076;47:361-5) και από 4ετία διοργανώνουμε επιτυχώς ένα διεθνές συμπόσιο στην Αθήνα με θέμα «Renal dysfunction and cardiovascular disease». Να σημειωθεί ότι εργασία μας που συγκρίνει τον προγνωστικό ρόλο της νεφρικής δυσλειτουργίας και της υπερτροφίας  της αριστεράς κοιλίας (Journal of Hypertension 2009;27:744-752) τυγχάνει εκτενούς αναφοράς στη  τελευταία, το 2009,  αναθεώρηση των οδηγιών υπέρτασης της Ευρωπαικής Εταιρείας Υπέρτασης.

Δομικές και λειτουργικές μεταβολές των καρωτίδων σε υπερτασικούς ασθενείς- αναίμακτη εκτίμηση

Με την ομάδα των συνεργατών μου έχουμε μελετήσει  τη επίδραση της υπέρτασης στην δομή και ελαστικότητα των καρωτίδων εκτιμώντας είτε το πάχος του έσω μέσου χιτώνα είτε την διατασιμότητα αυτών. Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις μου σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης (Journal of Hypertension 1998;16:949-961,  Journal of Humman Hypertension 2000;14:813-818, Αm J Hypertens 2003;16:914-918, Αm J Hypertens 2005;18:607-611, Αm J Hypertens 2005;18:18-22, Journal of Hypertension 2005;23:1745-50)

Υπερτροφία της αριστεράς κοιλίας

Μελετώντας την υπερτροφία της αριστεράς κοιλίας καθορίσαμε τις τιμές των φορτίων της πίεσης , όπως προκύπτουν από την 24ωρη καταγραφή της πίεσης, που συσχετίζονται με τον κάθε ένα τύπο της γεωμετρίας της αριστεράς κοιλίας (JHumanHypertension 1999;13:677-682),  καθώς και το ρόλο που διαδραματίζει η υποκλινική φλεγμονή (ΑmJCardiol 2005;23:1745-50). Επίσης την προγνωστική σημασία της υπερτροφίας στη πρόκληση μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων (JournalofHypertens 2009;27:744-752)  και νεφρικών επιπλοκών (JournalofHypertens 2010;28:299-308)   και τη σχέση της με τη διάταση του αριστερού κόλπου (JHumanHypertension 2009-aheadofprint)   ή με το μεταβολικό σύνδρομο (JHypertens 2008;26:773-9) και τη παχυσαρκία (Obesity 2009;17:177-82)

24ωρος καταγραφή της αρτηριακής πίεσης

Η 24ωρη καταγραφή της αρτηριακής πίεσης αποτελεί σημαντική συνιστώσα του αιμοδυναμικού φορτίου του υπερτασικού ασθενούς που έχει ισχυρότερες συσχετίσεις με τις βλάβες στα όργανα στόχους από την πίεση του ιατρείου.  Ενδεικτικά αναφέρονται σχετικές δημοσιεύσεις μου σε ξενόγλωσσα διεθνή ιατρικά περιοδικά με σημαντικό συντελεστή απήχησης (JHuman  Hypertension 1999;13:677-682, JHuman  Hypertension 2000;14:813-818, AmJHypertens 2002;15:600-4, AmJHypertens 2005;18:607-611, JHummanHypertension 2011, AmJKidneyDis 2011)

Απόκριση της πίεσης στην κόπωση

Σε μία σειρά υπερτασικών ασθενών χωρίς φαρμακευτική αγωγή εξετάσθηκε η υπερβολική ινότροπη απάντηση στη κόπωση σε σχέση με την ύπαρξη μεγαλύτερης προσβολής στα όργανα στόχους και ιδιαίτερα τη σκληρότητα της αορτής και τη παρουσία μικροαλβουμινουρίας (AmJMed 2008;121:894-902) ή μεγαλύτερης διαστολικής δυσλειτουργίας  (JASH 2008).

Παθογένεση βλαβών οργάνων στόχων

Σε στενή συνεργασία με την Μονάδα Βιοχημείας-Μοριακής Βιολογίας της Κλινικής μας, έχουμε διερευνήσει την επίδραση της υποκλινικής φλεγμονής στη πρόκληση βλαβών στα όργανα στόχους, στο επίπεδο της καρδιάς (Am J Cardiol 2005;96:946-51, Clinical Cardiology 2008;31:431-6,) των νεφρών (Am J Hypertens2004;17:273-6, Hellenic J Cardiol 2006;47:361-5) και των αγγείων (Eur Heart J 2007;28:1162-9, Am J Kidney Dis 2010;55;105-109)

ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

Από 5ετίας ασχολούμαι ιδιαίτερα με την επεμβατική αντιμετώπιση της ιδιοπαθούς υπέρτασης  εφαρμόζοντας την διαδερμική κατάλυση της συμπαθητικής νεύρωσης του νεφρού σε περιπτώσεις ανθεκτικής υπέρτασης. Σε συνεργασία με τον κ.Παπαδημητρίου από την Ουάσιγκτον, συμβάλαμε αρχικά στον σχεδιασμό ενός νέου τύπου καθετήρα κατάλυσης από μεγάλη εταιρεία ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που θα εξασφαλίζει περιμετρική κατάλυση της νεύρωσης της νεφρικής αρτηρίας  σε διαφορετικά επίπεδα αποφεύγοντας την ανάπτυξη αγγειακής βλάβης. Στη συνέχεια, πραγματοποιήσαμε πειραματικές μελέτες  σε χοίρους εξετάζοντας την επίδραση της απονεύρωσης στην αιμοδυναμική του νεφρού (International Journal of Cardiology, 2012) και από την αρχή του 2012 συμμετείχα ως κύριος ερευνητής  στη μελέτη ARSENAL EnligHTN Ι που αφορά την πρώτη εφαρμογή του καθετήρα EnligHTN σε ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση (first in man study) σε τρία κέντρα της Αυστραλίας και στο κέντρο του Ιπποκρατείου. Η ενασχόλησή μας με το θέμα αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να είμαι συνεκδότης ενός ειδικού τεύχους του διεθνούς περιοδικού International Journal of Hypertension(Guest Editors: V.Papademetriou, C.Tsioufis, A.Gradman, H.Punzi)  που ήταν αφιερωμένο στην ανθεκτική υπέρταση και στην επεμβατική αντιμετώπισή της καθώς και μία σειρά σχετικών δημοσιεύσεών μου με κατευθυντήριες γραμμές για τη θέση της απονεύρωσης (position papers, consensus).

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Με την ομάδα των συνεργατών μου και σε συνεργασία με την Μονάδα Μελέτης Ύπνου στο Νοσοκομείο ΣΩΤΗΡΙΑ και στο Σισμανόγλειο μελετάμε την επίδραση της υπνικής άπνοιας σε επιμέρους καρδιαγγειακές παραμέτρους στους υπερτασικούς ασθενείς. Ενδεικτικά αναφέρω τη σχέση υπνικής άπνοιας με τη σκληρότητα των αρτηριών (J Hypertens 2007;25:141-6), τη μικροαλβουμινουρία (Am J Kidney Dis 2008;52:285-93) την  υποκλινική φλεγμονή (J Human Hypertens 2009;23:65-67) και την εφαρμογή της CPAP (J Hypertens 2010;28:875-882)

ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Με την ομάδα των συνεργατών μου και σε συνεργασία με την Οδοντιατρική Σχολή αρχίσαμε να μελετάμε από 3ετίας τη σχέση υπερτασικής νόσου (επίπεδα αρτηριακής πίεσης, βλάβες οργάνων στόχων) και περιοδοντικών παθήσεων με κοινό άξονα την υποκείμενη υποκλινική φλεγμονή και τη δυσλειτουργία του ενδοθηλίου (Αtherosclerosis 2010;208:258-263, Am J Cardiol

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ-ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ (Registries)

Με την ομάδα των συνεργατών μου στο χώρο της Μονάδας Υπέρτασης γίνεται συστηματική καταγραφή –ψηφιοποίηση όλων των δεδομένων των βλαβών των οργάνων στόχων των υπερτασικών ασθενών και διαχρονική παρακολούθηση αυτών (Hellenic Hippocratio Hypertension study – 3H Study).Αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς είναι πρόσφατες δημοσιεύσεις σχετικά με την δυσμενή επίδραση του μεταβολικού συνδρόμου και της παχυσαρκίας (Obesity 2009;17:177-82, J Hypertens 2008;26:773-9)  αλλά και μελέτη  καρδιαγγειακής έκβασης υπερτασικών ασθενών μετά από παρακολούθηση 6 ετών  σε σχέση με την ύπαρξη υπερτροφίας της αριστεράς κοιλίας ή νεφρικής δυσλειτουργίας (J Hypertens 2009;27:744-752). Από όσο γνωρίζουμε η τελευταία δημοσίευση είναι η πρώτη στον Ελληνικό χώρο παρέχοντας στοιχεία «hard end points» για Ελληνες υπερτασικούς ασθενείς και τυγχάνει εκτενούς αναφοράς στην τελευταία  αναθεώρηση των οδηγιών υπέρτασης της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης το 2009.
Με τους συνεργάτες μου έχουμε οργανώσει μία επιδημιολογική μελέτη διερεύνησης της επίπτωσης της μικροαλβουμινουρίας και της σχέση της με τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και τις διατροφικές συνήθειες σε μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου (LEONTIO LYKEIO ALBUMINURIA STUDY-3L Study). Η μελέτη αυτή έτυχε και της οικονομικής υποστήριξης της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας στα πλαίσια του Πανελληνίου Καρδιολογικού Συνεδρίου το 2000 και έχουν ήδη γίνει 3 δημοσιεύσεις με βάσει αυτά τα στοιχεία (Hellenic J Cardiol. 2009;50(6):476-83, Eur J Public Health. 2011 ;21(1):63-8, Eur J Clin Nutr. 2011 Feb;65(2):219-25).
Επίσης, στα πλαίσια της Ομάδας Υπέρταση και καρδιά της ΕΚΕ ξεκίνησε πρόσφατα μία πανελλήνια καταγραφή των ασθενών με ανθεκτική υπέρταση (GreekResistant Hypertension Evaluation-GRESHE).