Ένας στους τέσσερις πολίτες έχουν αυξημένη πίεση, όμως εν απουσία συμπτωμάτων αρκετοί είναι αυτοί που παραμένουν αδιάγνωστοι. Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη πάθηση έχει χαρακτηριστεί ως «ύπουλος εχθρός»,  καθώς υπονομεύει την υγεία… υπογείως. Υπό τα δεδομένα αυτά η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης (17 Μαΐου) λειτουργεί κάθε χρόνο υπενθυμιστικά με απώτερο στόχο την πρόληψη και συνεπακόλουθα τη  μείωση των εμφραγμάτων και των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.

Πιο συγκεκριμένα η  αρτηριακή υπέρταση είναι η αυξημένη πίεση του αίματος στο εσωτερικό του τοιχώματος των μεγάλων αρτηριών του σώματος. Όπως αναλύουν οι επιστήμονες της  παγκοσμίου φήμης  «Mayo Clinic»  ο μεγαλύτερος αριθμός αποτελεί την «συστολική» – γνωστή και ως «μεγάλη»  –  και μετρά την πίεση στις αρτηρίες όταν η καρδιά πάλλεται.

Ο  μικρότερος καταγράφει την «διαστολική»– γνωστή και  ως «μικρή» – που μετρά την πίεση στις αρτηρίες μεταξύ των κτύπων της καρδιάς. Οι ίδιοι δε, προειδοποιούν ότι μπορεί κανείς να έχει υψηλή αρτηριακή πίεση για χρόνια, χωρίς να το γνωρίζει, με αποτέλεσμα σταδιακά να βιώσει σοβαρές επιπλοκές. «Ευτυχώς, όμως πρόκειται για μία κατάσταση που μπορεί να ανιχνευθεί εύκολα», συμπληρώνουν.

Τα συμπτώματα

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εμφανίζουν συμπτώματα, ακόμη κι αν οι μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης φτάνουν σε επικίνδυνα υψηλά επίπεδα. Ορισμένοι μπορεί να παραπονεθούν για πονοκεφάλους, ρινορραγία ή ακόμη και δύσπνοια, εντούτοις τα ύποπτα αυτά σημάδια ταλαιπωρούν τους ασθενείς  και συνεπώς αναφέρονται στον γιατρό όταν κατά κανόνα έχει πλέον εκδηλωθεί βαριά μορφή υπέρτασης.

Σε καμία περίπτωση εντούτοις δεν πρέπει να παρερμηνευθεί η απουσία συμπτωμάτων με τη συχνότητα της, καθώς μόνον στην Ελλάδα η συγκεκριμένη νόσος αφορά περίπου το 20% του ενήλικου πληθυσμού ενώ παγκοσμίως υπολογίζεται ότι ένας στους τρεις  πάσχει από αυξημένη αρτηριακή πίεση. Και παρότι πρόκειται για μία πάθηση ενηλίκων είναι δυνατό να διαγνωστούν με υπέρταση ακόμη και μικρά παιδιά.

Οι αιτίες

Για τους περισσότερους ενήλικες δεν δύναται αναγνωριστεί το αίτιο που οδηγεί σε αυξημένη αρτηριακή πίεση, όπως εξηγούν οι ειδικοί της «Mayo Clinic». «Αυτός ο τύπος υπέρτασης, που ονομάζεται πρωτογενής ή ιδιοπαθής, τείνει να αναπτύσσεται σταδιακά για πολλά χρόνια».

Μερικοί άνθρωποι όμως, έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση που προκαλείται από μία υποκείμενη κατάσταση (δευτερογενής υπέρταση). «Αυτός ο τύπος τείνει να εμφανίζεται ξαφνικά και προκαλεί υψηλότερη αρτηριακή πίεση από ό,τι η πρωτογενής υπέρταση».

Πιο συγκεκριμένα και σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, διάφορές καταστάσεις και φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε δευτερογενή υπέρταση όπως:

Αποφρακτική άπνοια ύπνου

Νεφρική νόσος

Όγκοι επινεφριδίων

Προβλήματα του θυρεοειδούς

Αρτηριοσκλήρυνση

Ορισμένα φάρμακα όπως αντισυλληπτικά,  αποσυμφορητικά, αναλγητικά κ.α.

Υπέρταση στην εποχή του Covid και νέα δεδομένα

Από την ανάλυση 7.373 επισκέψεων ασθενών στο τμήμα Επειγόντων περιστατικών του Ιπποκρατείου) κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας με το αυστηρό lockdown διαπιστώθηκε σημαντική μείωση των προσελεύσεων για επείγουσα ή υπερεπείγουσα υπέρταση όσο η διασπορά του ιού αυξανόταν. Μετά τη σταθεροποίηση των κρουσμάτων σε χαμηλά επίπεδα, τα περιστατικά επείγουσας υπέρτασης άρχισαν να αυξάνουν σημαντικά.

Επιπλέον σε  μία πρόσφατη μελέτη της Α΄ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ  μεταξύ 600 περίπου υπερτασικών ασθενών, αυτοί με αυξημένα επίπεδα μόνο της μεγάλης πίεσης φάνηκε ότι είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα εντός 5ετίας σε σχέση με υπερτασικούς που έχουν αυξημένα επίπεδα τόσο της μεγάλης όσο και της μικρής πίεσης ή σε σχέση με υπερτασικούς που είχαν αυξημένα επίπεδα της μικρής και όχι της μεγάλης.

Παράλληλα, σε πρόσφατες διεθνείς μελέτες, στις οποίες συμμετείχε η Μονάδα Υπέρτασης της Α΄Καρδιολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, υπερτασικοί ασθενείς υπεβλήθησαν σε διαδερμική κατάλυση της συμπαθητικής νεύρωσης του νεφρού με ειδικό καθετήρα με χρήση ραδιοσυχνοτήτων εντός των νεφρικών αρτηριών. Όπως διαπιστώθηκε η  24ωρη συστολική πίεση μειώθηκε κατά μέσο όρο 5-7 mmHg και η πίεση ιατρείου κατά 10 mmHg τόσο σε ασθενείς οι οποίοι έπαιρναν φάρμακα όσο και σε ασθενείς οι οποίοι δεν έπαιρναν κανένα φάρμακο.

Κρίσιμες ερωτήσεις που ζητούν απαντήσεις

Οι επιστήμονες της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ δίνουν εξηγήσεις σε κρίσιμα ζητήματα

Ευθύνεται το αυξημένο σωματικό βάρος για την εμφάνιση της υπέρτασης;

Το βάρος και η πίεση έχουν στενή σχέση. Όταν το βάρος σας αυξάνεται, συχνά και η πίεσή σας ακολουθεί την ίδια πορεία. Βέβαια, αν είστε υπέρβαροι δε σημαίνει ότι υποχρεωτικά θα εμφανίσετε υπέρταση αφού υπάρχουν υπέρβαροι άνθρωποι χωρίς υπέρταση. Να γνωρίζετε όμως ότι ο κίνδυνος να εμφανίσετε υπέρταση είναι δύο με έξι φορές μεγαλύτερος αν έχετε αυξημένο βάρος από ότι αν το βάρος σας ήταν φυσιολογικό.

Επηρεάζει το αλάτι την αρτηριακή πίεση;

Ο  κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στην προσλαμβανομένη ποσότητα αλατιού. Ορισμένα άτομα, είτε υγιή είτε υπερτασικά, μπορούν να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλατιού και η πίεσή τους να μην επηρεαστεί καθόλου. Αντίθετα, σε άλλους η υπερβολική ποσότητα αλατιού μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της πίεσης και σε εμφάνιση υπέρτασης σε προηγούμενα υγιείς, ή σε απορρύθμιση της πίεσης στους ήδη υπερτασικούς. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αλατοευαισθησία και απαντάται περίπου στο 40% των υπερτασικών ατόμων. Κατά ανάλογο τρόπο, αν έχετε υπέρταση και περιορίσετε την ποσότητα του αλατιού που τρώτε, τότε θα μειωθεί και η πίεση. Η μείωση αυτή δεν θα είναι ίδια σε όλους σας. Έτσι, η πίεσή σας θα μειωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό αν είστε αλατοευαίσθητοι και λιγότερο αν είστε μη αλατοευαίσθητοι.

Αυξάνει το αλκοόλ την πίεση;

Αν πίνετε μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, τότε η πίεσή σας θα αυξηθεί και παράλληλα θα μειωθεί η αποτελεσματικότητα των αντιυπερτασικών φαρμάκων που λαμβάνετε. Αντίθετα, η κατανάλωση μικρής ποσότητας αλκοόλ δεν φαίνεται να αυξάνει την πίεση. Οι άντρες πρέπει να λαμβάνουν καθημερινά έως 2 μερίδες αλκοόλ και οι γυναίκες έως 1 μερίδα.

Τι ισχύει για το κάπνισμα;

Μετά από το κάπνισμα ενός τσιγάρου η πίεση αυξάνεται περίπου κατά 10mmHg και παραμένει αυξημένη για περίπου 30 λεπτά ακόμη. Καθώς μειώνεται η στάθμη της νικοτίνης, η πίεση αρχίζει να ελαττώνεται σταδιακά. Βέβαια, αν καπνίζετε 10-20 τσιγάρα την ημέρα ή περισσότερο, η πίεση παραμένει συνεχώς σε υψηλά επίπεδα καθ’όλο το 24ωρο.

Πως το άγχος επηρεάζει την πίεση;

Το στρες (ψυχικό άγχος) συχνά αναφέρεται ως ένας από τους παράγοντες που προδιαθέτει σε υπέρταση. Τα επίπεδά του όμως είναι δύσκολο να μετρηθούν και οι απαντήσεις στο στρες ποικίλλουν από άτομο σε άτομο. Διαφορετικά πράγματα επιδρούν στους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο.

Πρέπει να πάρετε φάρμακα;

Σήμερα είναι ξεκάθαρο ότι η σωστή αντιμετώπιση του υπερτασικού ατόμου πρέπει να στοχεύει στο να μειώσει το συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο του ασθενούς και όχι μόνο να περιορίζεται στην ελάττωση της τιμής της πίεσής του. Αυτό γίνεται διότι σπάνια ένα άτομο έχει αυξημένη μόνο την πίεσή του: συνήθως είναι και καπνιστής ή έχει αυξημένη τη χοληστερίνη του ή έχει σάκχαρο ή αυξημένο σωματικό βάρος. Ο ιατρός θα αποφασίσει εάν, εκτός από τις αλλαγές στον τρόπο ζωή σας, θα αρχίσετε φαρμακευτική θεραπεία.

Γράφημα

Μάθε τους αριθμούς

140/90 mmHg ➠ Υπέρταση

140-130/80-70 mmHg➠ Kαλώς ρυθμιζόμενη πίεση σε άτομα >65 ετών

130-120/80-70 mmHg➠ Kαλώς ρυθμιζόμενη πίεση σε άτομα <65 ετών

Η αρρύθμιστη υπέρταση

  • 3πλασιάζει τον κίνδυνο για Καρδιακό επεισόδιο
  • 7πλασιάζει τον κίνδυνο για Εγκεφαλικό επεισόδιο
  • 3πλασιάζει τον κίνδυνο για Νεφρική ανεπάρκεια

Τί μπορείς να κάνεις για να μειώσεις την πίεση σου

  • Μείωσε το αυξημένο σωματικό βάρος
  • Περιόρισε τo αλάτι
  • Αύξησε την πρόσληψη φρούτων, λαχανικών & τροφών πλούσιων σε κάλιο
  • Μείωσε το αλκοόλ
  • Εφάρμοσε πρόγραμμα τακτικής άσκησης 150 λεπτών ανά εβδομάδα
  • Διέκοψε το κάπνισμα
  • Βελτίωσε τη ποιότητα/διάρκεια του ύπνου
  • Μείωσε το άγχος
  • Συμβουλεύσου το γιατρό σου

Σχετικά Άρθρα

Πρόσφατα Άρθρα